• آخرین بروز رسانی : 1400/02/15

اهدای خون

 

چرابايد خون اهدا کنيم؟

   خون سالم، نجات دهنده زندگي است و همه روزه، در سراسر جهان بسياري از افراد به خون و فرآورده‌هاي خوني نياز پيدا مي‌کنند. بد نيست بدانيم ازهر سه نفر مردم دنيا، يک نفر در طول زندگي احتياج به تزريق خون و فرآورده‌هاي خوني پيدا مي‌کند در حال حاضر، با وجود پيشرفتهاي چشمگير در زمينه علم پزشکي هنوز هيچگونه جايگزين مصنوعي براي خون ساخته نشده و فقط خوني که توسط انسانهاي نيکوکار اهداء مي‌شود، مي‌تواند جان انسانهاي ديگر را از مرگ نجات بخشد. عدم وجود جايگزين مناسب براي خون، محدود بودن مدت زمان نگهداري خون و فرآورده‌هاي خوني، هميشگي بودن نياز به خون و فرآورده‌هاي آن سبب شده تا اهداء خون از اهميت و جايگاه ويژه‌اي برخوردار شود.

از آنجايي که هر فرد اهداکننده  قادر به تأمين خون حداقل سه بيمار نيازمند به خون و فراورده هاي خوني است که  همگي عمر محدودي (بسته به نوع فراورده تهيه شده از 3 تا 35 روز ) داشته و  نمي توان بيش از زمان مشخصي آنها را ذخيره کرد، بنابراين هميشه با کمبود خون مواجه هستيم

شما ممکن است در تعطيلات نوروزي و يا تعطيلات تابستاني آنقدر مشغول برنامه ريزي براي اوقات فراغت خود و ترتيب  دادن مسافرت‌ها و برنامه‌هاي تفريحي شويد که در آن روزهاي خاص از اهداء خون غافل شويد، ولي نبايد فراموش  کنيد که بيماري، سانحه و تصادف هرگز تعطيل پذير نيستند و مطمئن باشيد که سازمان انتقال خون در کنار بيماران نيازمند، در همه اين روزها بي صبرانه منتظر حضور شما در مراکز اهداء خون خواهد بود.

 شرایط اهدای خون

اهداکننده باید حتماً شرايط زير را داشته باشد. در غیر این صورت اهدای خون برای او ممنوع است

  •   سن بين 17 تا 65 سال
  •  حداقل وزن 50 کيلوگرم
  •  داشتن سلامت جسمي و نشاط روحی
  •  نداشتن بیماریهای قلبی، عروقی، آسم، فشار خون، دیابت وابسته به انسولین و سایر بیماریهای داخلی
  •  دوري از رفتار هاي پر خطري که فرد را در معرض ابتلا به بيماري هايي مثل ايدز وهپاتيت قرار ميدهند از قبي
  •  حداقل فاصله مجاز بین دو اهدای خون 8 هفته
  •  داشتن کارت ملی برای اولین اهدا و کارت شناسایی عکسدار در ثبت نام الزامی می باشد.

 

مراحل اهدای خون

 ورود به یک پایگاه انتقال خون

در بدو ورود به یک پایگاه انتقال خون، اولین چیزی که جلب نظر می‌کند ، تابلوها و پوسترهای متعدد آموزشی است که بر در و دیوار پایگاه نصب شده‌اند تا به شما اطلاعات کافی بدهند.

 واحد پذیرش

ابتدا شما به پذیرش راهنمائی می‌شوید. در این بخش معمولاً پس از خوش آمد گویی ممکنست بروشورهایی به شما ارائه شده و از شما خواسته شود آنها را مطالعه نمائید. با مطاالعه این بروشورها شما اطلاعاتی درباره شرایط اهدای خون و موارد معافیت از اهدای خون بدست می‌آورید . بنابر این درصورت نداشتن هریک ازشرایط اهدای خون و یا داشتن یکی از موارد معافیت ، از اهدای خون خود صرف نظرکنید و درصورت لزوم با پزشک اهداکنندگان مشورت نمایید. اما درصورتی که خود را واجد شرایط دانسته و بخواهید خون اهدا نمائید ضمن درخواست ارائه کارت شناسایی معتبر، مشخصات شما پرسیده شده و این مشخصات ثبت می‌شوند.

 مصاحبه و معاینه پزشک اهدا کنندگان

در این مرحله پزشک پرسشهایی را در زمینه سوابق پزشکی ، وضعیت فعلی و رفتارهای شخصی شما مطرح می‌نماید و معاینه مختصری از شما بعمل می‌آورد سپس میزان هموگلوبین شما خیلی سریع و بطور سرپایی توسط پزشک اندازه گیری می شود.

این مرحله از اهدای خون از جهت حفظ سلامت شما و گیرنده خون شما ارزش بسیاری دارد بنابر این دقت و صداقت در پاسخ به این سوالات ضروری است.

 خود حذفی محرمانه

تمامی اطلاعاتی که از شما دریافت می‌شود و پاسخ‌هایی که شما می‌دهید ، کاملاً محرمانه خواهند ماند . با این وجود ممکنست شما به هر دلیلی، از گفتن بعضی از حقایق یا رفتارهای خود , خودداری کنید . به همین دلیل در این مرحله ، پرسشنامه‌ای به شما داده می‌شود که در آن از شما پرسیده می‌شود: «آیا فکرمی کنید بهتر است پس از انجام خونگیری از خون شما برای بیماران مصرف شود یا خیر؟»

این بار شما هیچ معذوریتی ندارید . در صورتی که بدانید بخاطر انجام رفتارهای پر خطر ممکنست خون شما سالم نباشد، در کمال اطمینان و با خاطری آسوده پاسخ «مصرف نشود» را انتخاب و برگه را به درون صندوق ویژه‌ای بیندازید. به این ترتیب خون دریافت شده از شما، از چرخه مصرف حذف می‌گردد. درصورتی که از پاسخ‌هایی که به پزشک داده‌اید مطمئن هستید که طی ۱۲ ماه گذشته هیچ رفتار پر خطری نداشته‌اید، پاسخ «مصرف شود» را انتخاب وبرگه را به درون صندوق ویژه بیندازید. این راهکار که تاثیر به سزایی در افزایش ضریب ایمنی خون‌های گرد آوری شده دارد، را به اصطلاح «خود حذفی محرمانه» می‌نامند.

خونگیری

 درصورت داشتن شرایط اهدای خون، شما به اتاق خونگیری راهنمایی می‌شوید.

یکی ازکارکنان به شما کمک می‌کند تا به راحت ترین حالت ممکن بر روی تخت خونگیری قرار گیرید.

 یک خونگیر آموزش دیده ناحیه داخل آرنج تان را با محلول‌های پاک کننده تمیز وضد عفونی می‌نماید

خونگیر آموزش دیده، سوزن استریل را که به یک کیسه مخصوص متصل است وارد ورید (رگ) شما می‌نماید. همه وسایل مورد استفاده استریل و یکبار مصرف هستند، بنا براین به هیچ وجه خطری شما را تهدید نمی‌کند

یک واحد خون (حدود۴۵۰ میلی لیتر) از شما دریافت می‌شود . مدت زمان جمع آوری خون (یعنی از زمانی که سوزن وارد دست فرد می‌شود تا زمانی که کیسه خون به اندازه کافی پر شود) حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه طول می‌کشد

 استراحت و پذیرایی

پس از پایان خونگیری لازم است به مدت چند دقیقه همچنان روی تخت استراحت نمایید. سپس خونگیر شما را جهت پذیرایی با آب میوه و شیرینی راهنمایی کرده و در طول این مدت از شما مراقبت خواهد کرد. کل زمان اهدای خون (خونگیری و استراحت) حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه طول می‌کشد

مصرف كنندگان اصلي خون و فرآورده هاي آن

بيماران تالاسمي 

بيماران مبتلا به انواع هموفيلي

بيماران دياليزي

بيماران نيازمند به جراحي هاي بزرگ ( قلب ، كليه ، مغز استخوان ، و زنان

مبتلايان به بيماري هاي خونريزي دهنده 

نوزادان مبتلا به زردي ناشي از ناسازگاري خون مادر و جنين

پيوند اعضاء

سوختگي هاي شديد

كم خوني هاي مزمن

انواع سرطان ، به خصوص در مرحله شيمي درماني

فوايد فردي اهداي خون 

اولاً اهدای خون یک امر خداپسندانه و انسان دوستانه است که ارزش معنوی آن قابل سنجش با هیچ معیار مادی نیست

ثانیاً مطالعات علمی نشان می دهد افرادی که بطور مستمر اهدای خون می کنند

    كمتر به بيماريهاي عفوني از قبيل سرماخوردگي، آنفلوآنزا و بيماريهاي روده اي و.... مبتلا مي شوند

    كمتر به بيماريهاي قلبي و عروقي مبتلا مي شوند

    كمتر دچار پوكي استخوان مي شوند

     سكته هاي مغزي در آنها كمتر ديده مي شود

     برخورداری شخص اهداکننده از سلامت عمومی جسمانی و نشاط روانی 

فوايد اجتماعي اهداي خون

     تأمین خون سالم و کافی مورد نیاز مراکز درمانی و تسریع در روند درمانی بیماران

     ارتقاء سطح سلامتي جامعه و آحاد مردم

     کاهش دغدغه های بیماران نیازمند به خون و افزایش رفاه عمومی

    كاهش هزينه ها به علت كاهش زمان بستري شدن بيماران در بيمارستانها

   كارآمدتر شدن و افزايش بهره وري مراكز درماني در خدمات دهی به بیماران به علت کاهش زمان اشغال تخت هاي بيمارستاني

   توسعه پایدار کشور چون انسان سالم محور توسعه پایدار می باشد

   ترویج فرهنگ ایثار و فداکاری و شهادت در جامعه

 فوايد ده گانه اهداي مستمر خون 

     دسترسي دائم به خون کافي در تمام ايام سال

    اهداکنندگان مستمر آگاهي بيشتري نسبت اهميت اهداي خون سالم و مستمر دارندو از رفتارهاي پر خطر که ممکن است باعث آلوده شدن خونشان شود خودداري ميکنند

     اهداکنندگان داوطلب و مستمر اغلب به خاطر احساس مسئوليت اجتماعي و انساني و بعنوان يک فريضه الهي اقدام به اهداي خون کرده و انگيزه اي براي مخفي کردن رفتارهاي پر خطر خود ندارد وازاين نظر سالم ترين گروه اهداکنندگان خون هستند

    با اهداي مستمر خون از اتلاف مازاد بر نياز خون و نيز اتلاف بيت المال جلوگيري مي شود

    هزينه هاي ذخيره سازي خون و فرآورده هاي خوني کاهش ميابد

    بين دريافت کنندگان خون و مصرف آن تعادل برقرار مي شود

    از ايجاد نگراني و تشويش در بيماران نيازمند به خون و خانواده هاي آنان جلوگيري مي شود

    اهداکنندگان سالم و مستمر بهترين مربيان براي تبليغ و ترويج فرهنگ اهداي خون در خانواده و جامعه هستند

    درصد اهداکنندگان مستمر در هر جامعه بعنوان يکي از شاخص هاي مهم توسعه و تعهد اجتماعي و پايبندي به اصول اخلاقي در نظر گرفته شده است