• آخرین بروز رسانی : 1400/05/10

تاریخچه سازمان

 

شايد بحث انتقال خون به سالهاي قبل از 1320 برگردد كه بصورت پراكنده در برخي بيمارستانها از جمله: ارتش، شركت نفت، سينا و ... انجام مي گرفت و عمدتاً اهداكنندگان آنها نيز افراد حرفه اي بودند كه در قبال دريافت وجه نقد اقدام به اهداي خون مي كردند.

اولين بانك خون بصورت رسمي در بيمارستان هزار تخت خوابی سابق تحت نظارت جمعيت شير وخورشيد سرخ مشغول بكار گرديد و بعد از مدتي به اولين مركز انتقال خون تبديل شد. با افزايش بيماران و تنوع بيماريها، نياز به مشتقات خون نيز ضرورت پيدا نمود همين امر باعث شد كه با همكاري دانشگاه تهران و انستيو پاستور، مركزي براي تهيه مشتقات خون از قبيل آلبومين تاسيس شود. اولين كار پلاسما فرز نيز به همين زمان بر مي گردد. بتدريج تهيه فرآورده هاي خوني درانتقال خون بيمارستانها صورت گرفت.

اولين مركز مستقل انتقال خون جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران در تهران خيابان ناصرخسرو جنب مدرسه دارالفنون در تاريخ پانزدهم بهمن 1341 آغاز بكار نمود و اين روز را (روز جمع آوري خون) نام نهادند.

در سال 1350 با افزايش جمعيت و نياز به خون و فرآورده هاي خوني، ايده تشكيل سازمان انتقال خون توسط دكتر علاء مطرح شد و در تاريخ يكم دي ماه 1351 نام سازمان انتقال خون به ثبت رسيد و در مورخ نهم مرداد 1353 سازمان انتقال خون ايران بصورت رسمي فعاليت خود را آغاز نمود.

محل اوليه سازمان انتقال خون در خيابان استاد نجات الهي (ويلاي سابق) قرار داشت و براي جذب اهداكنندگان بيشتر از مسئولين، هنرمندان، روحانيون، ورزشكاران، كارمندان و ارتشيان استفاده مي شد و چون سازمان با ارتش همكاري نزديكي داشت واحدهاي سيار خود را به مراكز نظامي و پادگان مي فرستاد تا خونگيري نمايند.

بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1358 با تصويب هيئت وزيران دولت موقت، سازمان انتقال خون به وزارت بهداري و بهزيستي واگذار گرديد.

در سال 1363 در پي تدوين اساسنامه جامع سازمان انتقال خون ايران و تصويب آن توسط مجلس شوراي اسلامي، اين سازمان به عنوان تنها متولي تامين خون و فرآورده هاي خوني كشور در زمينه جمع آوري خون معرفي گرديد.

در سال 1367 علاوه برآزمايش هاي HBsAg و VDRL آزمايش غربالگري HIVAb روي خون هاي جمع آوري شده صورت پذيرفت و در سال 1375 آزمايش HCV بر روي خون هاي جمع آوري شده در دستوركار قرار گرفت.

با افزايش روز افزون جمعيت و ايجاد مراكز درماني جديد و مراجعه بيماران شهرستاني به تهران و گسترش فعاليتهاي علمي پژوهشي سازمان انتقال خون ايران در سال 1367 اداره كل انتقال خون استان تهران تأسيس و بصورت مستقل و رسمي آغاز بكار نمود و همزمان حذف خون جايگزين را در دستور كار خود قرار داد.همزمان با این اقدامات مراکز انتقال خون در سایر استانهای کشور نیز بتدریج راه اندازی شده و در راستای تامین خون سالم وکافی برای مراکز درمانی در سطح استان ها به فعالیت پرداختند.